Rodzaje mnemotechnik:

1. Mnemotechniki proste:

akronim

Akronimy czyli skrótowce to jedne z najpopularniejszych technik pamięciowych. Pomocne, gdy chcemy zapamiętać informację składającą sie z kilku, kilkunastu słów. Metoda polegaja na stworzeniu zupełnie nowego słowa lub wyrażenia z pierwszych zgłosek lub liter innych wyrazów, które próbujemy zapamiętać. Wyróżniamy:

  • Akronimy znaczące - skrótowce, które mają jakieś znaczenie, np. HOMES (ang.domy) - lista wielkich jezior Ameryki północnej: Huron, Ontario, Michigan, Erie, Superior
  • Akronimy nieznaczące, np. KOSDKP - okresy paleozoiku: Kambr, Ordowik, Sylur, Dewon, Karbon, Perm

Metoda pierwszych liter polega na utworzeniu zdania, w którym pierwsze litery mają inne, określone znaczenie, np. próbując zapamiętać kolejność planet Układu Słonecznego, wyodrębniamy pierwsze litery i tworzymy z nich nowe słowa, które w połączeniu stanowią łatwe do zapamiętania zdanie: Moja Wiecznie Zapracowana Mama Jutro Sama Upiecze Nam Placek (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun). Inny przykład: Lecą Cegły, Dom Murują - pierwsze litery wyrazów w tym zdaniu reprezentują cyfry rzymskie: L - 50, C - 100, D - 500, M - 1000.


Rymowanki, wierszyki. Taka forma mnemotechnik pozwala przede wszystkim dzieciom i młodszym uczniom na łatwiejsze zapamiętanie informacji. Rymy posiadają własny rytm oraz swoista melodię, która szybciej zapada nam w pamięć. Oto przykładowy wierszyk ułatwiający zapamiętanie reguł pisowni "u":
Zapamiętaj zawsze tu
Pisz otwarte zwykłe "u"
W słowach: skuwka i zasuwka
Gdyż wyjątkiem są te słówka:
W cząstkach: -unka, -un i -unek
Opiekunka, zdun, pakunek
Pisz je także w cząstce -ulec
Więc budulec i hamulec
W ulu, dwu, gdzie u litera
Wyraz kończy lub otwiera
Wreszcie - niech nikt nie kreskuje
W czasowniku cząstki -uje.

Cyfry reprezentowane przez słowa. Technika ta pomaga zapamiętywać ciągi liczb. Polega na utworzeniu zdania, w którym ilość liter w wyrazach odpowiada określinej cyfrze, np. Kto(3) z(1) woli(4) i(1) myśli(5) zapragnie(9) Pi(2) spisać(6) cyfry(5), ten(3) zdoła(5). W zdaniu tym zaszyfrowane są kolejne cyfry liczby pi (3,1415926535).

2. Pałac pamięci (rzymski pokój, metoda loci)

to najprawdopodobniej najstarsza z mnemotechnik. Jest to metoda, w której elementy do zapamiętania kojarzymy w wyobraźni z miejscami (loci) w rzeczywistym lub wyimagowanym otoczeniu. Pozwala ona zapamiętywać długie listy, całe wykłady czy przemówienia. Przydatna jest w sytuacjach, gdy ważna jest kolejność i porządek. Metoda ta raczej nie pozwala na wyrywkowe przywoływanie w pamięci elementów z naszej listy.

pałac pamięci

Metoda umiejscawiania.

Zestaw elementów, które próbujemy zapamiętać, "umieszczamy" z pomocą wyobraźni w dowolnym budynku, pojedynczym pokoju (realnie istniejącym lub wykreowanym) lub na przykład na drodze pokonywanej z domu do pracy. Najlepiej, gdyby było to miejsce dobrze nam znane. Prościej mówiąc, elementy do zapamiętania kojarzymy z obiektami znajdującymi się w wybranym przez nas otoczeniu.

Spacer w myślach.

Próbując zapamiętać na przykład tę oto listę zakupów: chleb, mleko, baterie, proszek do prania i pasta do zębów; możesz wyobrazić sobie mieszkanie, w którym przemieszczasz się z salonu do korytarza. I tak: siedząc na bardzo wygodnej, czerwonej kanapie w salonie zajadasz się chrupiącą kanapką (chleb) z intensywnie pachnącym serem, po czym siegasz po wysoką szklankę śnieżnobiałego, cieplutkiego mleka stojącą na niskim żółtym stoliku. Wstając i przechodząc do korytarza spoglądasz na ogromny zegar ścienny, który się zatrzymał, bo potrzebne są do niego nowe baterie. W korytarzu wkładając na siebie płaszcz zauważasz, że wymaga on prania w dobrym proszku do prania, gdyż jest umazany w pachnącej miętą paście do zębów.

Podany przykład jest dość banalny, ale pokazuje system metody loci. Skojarzenia powinny być bardzo barwne, wręcz przerysowane, wyolbrzymione, magą być żartobliwe, absurdalne, a nawet wulgarne (te ostatnie najlepiej zachować dla siebie). Tak powiązane w wyobraźni elementy z dobrze znanymi obiekatami dużo łatwiej zapamiętać, a w razie potrzeby, "spacerując" po pałacu pamięci, szybciej je sobie przypomnieć.

3. Łańcuchowa metoda skojarzeń.

To metoda, w której elementy do zapamiętania (ogniwa), łączymy w wyobraźni w całość, w wyniku czego powstaje łańcuch skojarzeń. To metoda bardzo podobna do pałacu pamięci, jednakże elementów nie kojarzymy z otoczeniem, ale łączymy kolejno ze sobą tworząc swego rodzaju historyjkę. Zasada jest jednak podobna: historyjki powinny być dynamiczne, pełne akcji, mieć zabarwienie emocjonalne, angażować wszystkie zmysły.

4. Metoda haków pamięciowych.

Ten rodzaj mnemotechnik polega na stworzeniu listy tzw. haków, czyli skojarzeń cyfr z obrazami przypominającymi kształtem tenże cyfry. Elementy, które próbujemy zapamiętać "wieszamy" na hakach, czyli kojarzymy w wyobraźni z kolejnymi obrazami z naszej listy. Skojarzenia te powinny być abstrakcyjne, wesołe, o zabarwieniu pozytywnym i osobistym, bo takie chętniej pamiętamy. Im bardziej fantastyczne i nieprawdopodobne, tym łatwiej je będzie zapamiętać.
Oto najpopularniejsza lista haków pamięciowych:
1 - świeca
2 - łabędź
3 - serce
4 - krzesło
5 - hak dźwigu
6 - wiśnia
7 - kosa
8 - bałwan
9 - balon
10 - rycerz z mieczem i tarczą

Każdy może stworzyć indywidualnie taką listę i może ona zawierać wiecej niż 10 elementów.

Przywołując naszą krótką listę zakupów: chleb, mleko, baterie, proszek do prania, pasta do zębów; każdy z tych elementów kojarzymy w myślach z kolejnym obrazkiem z listy haków pamięciowych. I tak:
1 - świeca - chleb - robimy tosty z chleba nad płonącą świeczką
2 - łabędź - mleko - mlecznobiały łabędź pływa po wielkim jeziorze mleka
3 - serce - baterie - w Walentynki 2013 r. zorganizowano akcję, w której za oddanie do punktu zbiórki baterii, można było otrzymać lizaka w kształcie serca
4 - krzesło - proszek do prania - na różowym krześle stoi ogromna paczka pachnącego proszku do prania
5 - hak - pasta do zębów - hak dźwiga ogromnych rozmiarów tubę pasty do zębów.

5. Główny system pamięciowy.

Twórcą systemu jest Stanislaus Mink von Wennsshein żyjący w XVII wieku. Główny system pamięciowy pozwala na zapamiętanie listy dowolnych liczb, numerów telefonów, PIN-ów kart płatniczych, numerów kont, dat. Opiera się na podstawowej zasadzie, która głosi, iz łatwiej jest zapamiętać obrazy, niż cyfry. Metoda ta polega na przyporządkowaniu liczbom odpowiednich spółgłosek alfabetu fonetycznego. Następnie z głosek tych tworzymy słowa-klucze poprzez dodanie dowolnych samogłosek. Słowa te powinny być możliwie krótkie i jak najbardziej obrazowe.

Oto lista cyfr od 0 do 9 oraz przyporządkowane im spółgłoski:

0s, z  z jest pierwszą literą słowa zero, s brzmi podobnie
1 t, d   t,d mają jedną pionową kreskę, jak jedynka
2 n  n ma dwie pionowe kreski
3 m  m ma trzy pionowe kreski i przypomina odwrócone 3
4 r  r jest wyraźną głoską w słowie "cztery"
5 l  L to symbol rzymskiej cyfry 50
6 j  j z zawiniętym ogonkiem, to lustrzane odbicie 6
7 k, g  z dwóch 7 utworzymy K; głoski k, g brzmią podobnie
8 f, w  pętelki pisanego f przypominają 8; f, w brzmią podobnie
9 b, p  b i p przypominają odwróconą dziewiątkę

A oto przykładowa lista słów-kluczy (zakładek liczbowych):
1 - Duch
2 - Noe
3 - Mysz
4 - Ryż
5 - Liść
6 - Jeż
7 - Kosz
8 - Fa
9 - Pszczoła
10 - TeZeusz
11 - TaTo
12 - TiNa
13 - DoM
14 - TiR
15 - TaLerz
16 - TuJa
17 - TKacz
18 - ToFfi
19 - DąB
20 - NoS
Każdy może stworzyć swoją własną listę zakładek i może być ona dowolnie długa. W internecie można nawet znaleźć generatory słów-kluczy dla głównego systemu pamięciowego (w języku angielskim).

Przykład:
Chcąc zapamiętać PIN karty kredytowej 7392, ze zbitka społgłosek K M P(B) N, musimy utworzyć sensowne słowo poprzez dodanie samogłosek: np. KoMPaN lub KaMPiNg; może to też być kilka słów - w Koszu jest MaPa Noego.


Powrót do góry strony